Diabetes en mentale gezondheid: iets wat van buitenaf niet altijd te zien is

Maak kennis met Fabrice

Fabrice is een van onze gesponsorde Podders en gebruikt Omnipod® sinds 2025. Via zijn blog deelt hij zijn persoonlijke ervaringen met diabetes type 1 en geeft hij een eerlijk beeld van de dagelijkse uitdagingen van het omgaan met diabetes, het behouden van welzijn en het leven buiten de cijfers om.

Dit artikel is uitsluitend gebaseerd op de persoonlijke mening van Fabrice en vormt geen medisch advies, noch is het bedoeld als vervanging daarvan.

Het verhaal van Fabrice

Op de Dag van de Mentale Gezondheid nemen mensen over de hele wereld even de tijd om na te denken over mentale gezondheid. Voor mij is dit een onderwerp dat nauw verbonden is met diabetes, want leven met diabetes type 1 gaat over veel meer dan alleen glucosewaarden, insuline, koolhydraten tellen of technologie. Het gaat ook om wat er in u hoofd gebeurt.

Het gaat om vooruitdenken. Om waakzaam blijven. Om omgaan met onzekerheid. Om het feit dat u soms sterk lijkt, terwijl u vanbinnen met vragen zit.

Ik heb al vele jaren diabetes type 1. Diabetes is een onderdeel van mijn leven geworden. Het is verweven met mijn dagelijkse routine: mijn werk, sport, eten, slapen, reizen en tijd doorbrengen met mijn familie. Dankzij de technologie van tegenwoordig, zoals mijn CGM en Omnipod® 5, kan ik mijn diabetes op een andere manier beheren dan voorheen. Dat geeft me vrijheid, comfort en vaak ook meer gemoedsrust.

Maar dat betekent niet dat diabetes mentaal makkelijker wordt, want zelfs met de beste hulpmiddelen blijft diabetes aanwezig. Soms zichtbaar. Soms onzichtbaar. En soms vooral voelbaar in uw hoofd.

Wanneer diabetes meer wordt dan alleen dagelijkse cijfers

De afgelopen jaren heeft mijn diabetes voor mij een extra dimensie gekregen. Naast het dagelijks diabetesbeheer word ik ook regelmatig medisch gecontroleerd op complicaties die hiermee samenhangen. Dat toezicht en die behandelingen zijn erg belangrijk, en ik ben blij dat ze bestaan. Ze helpen me om mijn gezondheid zo goed mogelijk in de gaten te houden en te ondersteunen.

Maar eerlijk gezegd? Dat heeft mentaal gezien een grote weerslag.

Elke afspraak herinnert ons eraan dat diabetes niet alleen om het hier en nu gaat. Het confronteert u ook met morgen. Met de toekomst. Met vragen die u misschien liever niet te vaak stelt, maar die toch af en toe opduiken.

Wat als mijn gezondheid verder verslechtert?
Wat als er nog andere complicaties optreden?
Wat betekent dit voor mijn toekomst?
Blijf ik gezond genoeg om alles te kunnen doen wat ik nog wil doen?

Die vragen zijn niet altijd voor anderen zichtbaar. Maar ze zijn er wel.

"Ik ben pas 40"

Ik ben 40 jaar. Dat voelt voor mij nog steeds jong. Ik heb twee kinderen. Ik wil er voor hen zijn. Niet alleen vandaag, maar ook in de toekomst. Ik wil met hen spelen, sporten, reizen, lachen, praten en ze zien opgroeien. Ik wil actief blijven. Ik wil graag plannen maken. Ik wil vooruitkijken zonder angst en altijd een plek aan tafel hebben.

Maar als u met complicaties te maken krijgt, verandert er iets in uw gedachten. Het besef is er dat diabetes niet alleen een dagelijkse uitdaging is, maar ook een langetermijnverhaal. En dat besef kan zwaar aanvoelen.

Soms gaat het niet eens om de behandeling zelf. Het gaat om wat die behandeling symboliseert. Om de onzekerheid. Om het wachten op medische controles. Om de hoop dat alles stabiel blijft. Om de spanning voor een afspraak. Om de opluchting die u voelt als het nieuws goed is. En dan die mentale klap als er uiteindelijk toch iets verandert.

Dat is een aspect van diabetes waarover misschien nog steeds te weinig gesproken wordt.

De stille mentale last

Veel mensen zien diabetes vooral als een praktisch probleem. U meet uw glucose. U dient insuline toe. U telt koolhydraten. U corrigeert wanneer dat nodig is. En dan gaat u verder.

Maar wie ermee leeft, weet dat het veel meer is dan dat.

Diabetes vraagt voortdurend om aandacht, zelfs als u er even niet aan wilt denken. Het vraagt om beslissingen op momenten waarop anderen gewoon kunnen genieten. Het vereist planning, voorbereiding en controle. En soms vraagt het ook om emotionele veerkracht.

Niet elke dag verloopt perfect. Soms doet u alles "goed", maar zijn de resultaten toch niet waar u op had gehoopt. Soms bent u gewoon moe van het nadenken. Soms kan het u frustreren. Soms bent u bang. En soms wilt u gewoon even niet met diabetes bezig zijn.

Daarnaast zijn er nog de zorgen over mogelijke complicaties. Niet alleen over wat er vandaag gebeurt, maar vooral over de onzekerheid die daarmee gepaard gaat. U wordt meer bewust van uw gezondheid, uw toekomst en hoe belangrijk het is om goed voor uzelf te blijven zorgen.

Technologie helpt, maar het lost niet alle problemen op

Ik ben erg dankbaar voor de technologie die we tegenwoordig hebben. Mijn Omnipod® 5 en CGM helpen me om mijn diabetes beter onder controle te houden en geven me meer vrijheid in mijn dagelijkse leven. Ze steunen me tijdens mijn werk, bij activiteiten, tijdens momenten met mijn kinderen en zelfs op momenten waarop ik niet actief aan diabetes wil denken.

Die technologie geeft me gemoedsrust. Maar het neemt niet de hele mentale last weg.

Technologie kan helpen bij het beheer van diabetes, maar het neemt de emoties niet weg. Het neemt de angst voor complicaties niet helemaal weg. Het betekent niet dat u zich nooit meer zorgen maakt. Het maakt diabetes niet onzichtbaar in uw hoofd.

En het is prima om dat toe te geven.

Voor mij is dat misschien wel een van de belangrijkste boodschappen: dankbaar kunnen zijn voor medische zorg en technologie, maar tegelijkertijd erkennen dat het mentaal zwaar kan zijn. Die twee gevoelens kunnen naast elkaar bestaan.

Praten helpt

Ik vond het vroeger niet altijd makkelijk om over die mentale kant te praten. Ik wil niet klagen. Ik wil sterk zijn. Ik wil positief blijven. Als vader wil ik vooral laten zien dat alles onder controle is.

Maar ik leer steeds meer dat openheid erg belangrijk is. Voor mezelf, maar ook voor anderen.

Door over diabetes en mentale gezondheid te praten, creëren we ruimte voor erkenning. Misschien leest iemand dit en denkt: "ik ben dus niet de enige die hiermee worstelt." Misschien helpt het iemand om een gesprek te beginnen met een partner, vriend, arts, diabetesverpleegkundige of psycholoog.

Mentale gezondheid hoort thuis in de diabeteszorg. Niet als een extraatje, maar als een essentieel onderdeel ervan.

We praten vaak over de tijd binnen bereik, hemoglobine A1c, insulinedoses en sensorgrafieken. Dat zijn belangrijke gegevens. Maar achter al die cijfers schuilt een mens. Iemand met een gezin, dromen, angsten, verantwoordelijkheden en hoop.

Blijven kiezen voor de toekomst

Ondanks alles blijf ik proberen om vooruit te kijken. Niet op een naïeve manier, maar bewust. Ik weet dat ik niet alles onder controle heb. Niemand met diabetes heeft dat. Maar ik weet ook dat elke inspanning ertoe doet.

Elke controle. Elke behandeling. Elke gezonde keuze. Elke keer dat ik mijn waarden controleer. Elke keer als ik beweeg. Elke keer dat ik rust als ik dat nodig heb. Elke keer als ik praat in plaats van alles voor mezelf te houden.

Ik doe dat voor mezelf, maar ook voor mijn kinderen. Voor mijn familie. Voor een toekomst waarin ik zo gezond mogelijk wil blijven.

Diabetes heeft gevolgen. Lichamelijk en geestelijk. Complicaties kunnen de gevolgen verergeren, maar ze veranderen niets aan wie ik ben. Ze betekenen niet dat ik geen kracht heb. Soms ligt de kracht juist in het doorgaan, zelfs als het moeilijk is.

Op de Dag van de Mentale Gezondheid wil ik vooral tegen iedereen met diabetes zeggen: u hoeft niet altijd sterk te lijken. U mag best bang zijn. U mag best moe zijn. U mag best vragen hebben over de toekomst. En u mag best om hulp vragen.

U bent niet alleen.

En soms begint mentale veerkracht gewoon met de moed om eerlijk te zeggen: dit is moeilijk, maar ik ga door.